Bijgewerkt 16 september 2026 | Basisinformatie

Acceptatieplicht zorgverzekering: wanneer moet een verzekeraar je accepteren?

Voor de Nederlandse basisverzekering geldt een acceptatieplicht. Een zorgverzekeraar mag je niet weigeren vanwege je leeftijd, gezondheid, medische voorgeschiedenis of omdat je veel zorg gebruikt. Voor aanvullende zorgverzekeringen gelden andere regels.

Wat is de acceptatieplicht?

De acceptatieplicht betekent dat zorgverzekeraars iedereen die verzekeringsplichtig is in principe moeten accepteren voor hun basisverzekeringen.

Een verzekeraar mag bij het afsluiten van een basisverzekering bijvoorbeeld niet vragen om een medische keuring en mag iemand met een chronische ziekte niet weigeren omdat die persoon naar verwachting hogere zorgkosten zal hebben.

Voor welke zorgverzekering geldt de acceptatieplicht?

De acceptatieplicht geldt voor de basisverzekering. Zorgverzekeraars kunnen verschillende basispolissen aanbieden, maar mogen bij de toelating tot zo’n basisverzekering geen onderscheid maken op basis van iemands gezondheid.

Dat betekent onder meer dat mensen die veel zorg gebruiken dezelfde mogelijkheid hebben om een basisverzekering af te sluiten als mensen die nauwelijks zorg gebruiken.

Mag een zorgverzekeraar een hogere premie vragen als je ziek bent?

Nee. Voor dezelfde basiszorgverzekering mag een zorgverzekeraar niet aan de ene verzekerde een hogere premie vragen vanwege diens gezondheid dan aan een andere verzekerde.

Een chronische aandoening, eerdere behandeling of verwacht zorggebruik mag dus niet leiden tot een persoonlijke opslag op de premie van de basisverzekering.

Is het basispakket bij iedere zorgverzekeraar hetzelfde?

De overheid bepaalt welke zorg tot het wettelijke basispakket behoort. De inhoud van dat basispakket is daarom niet iets wat een zorgverzekeraar zelf vrij kan samenstellen.

Dat betekent echter niet dat iedere basisverzekering hetzelfde werkt. Zorgverzekeraars kunnen verschillen in premie, polisvoorwaarden, gecontracteerde zorgverleners en de vergoeding voor bepaalde niet-gecontracteerde zorg.

Bij het vergelijken van basisverzekeringen is het daarom verstandig om niet alleen naar de premie te kijken.

Geldt de acceptatieplicht ook voor aanvullende verzekeringen?

Nee. Voor een aanvullende zorgverzekering geldt niet dezelfde wettelijke acceptatieplicht als voor de basisverzekering.

Zorgverzekeraars mogen zelf voorwaarden stellen aan aanvullende verzekeringen. Bij sommige uitgebreidere pakketten kan een verzekeraar gezondheidsvragen stellen, een wachttijd hanteren of een aanvraag weigeren.

Dat is vooral iets om rekening mee te houden wanneer je een uitgebreide aanvullende verzekering wilt opzeggen en bij een andere verzekeraar een vergelijkbare dekking wilt afsluiten.

Hoe zit het met collectieve zorgverzekeringen?

Ook wanneer een basisverzekering via een collectiviteit wordt aangeboden, blijven de wettelijke regels voor de basisverzekering gelden.

Een collectief kan bijvoorbeeld afspraken bevatten over aanvullende verzekeringen of andere voordelen. Sinds 2023 mag er echter geen collectiviteitskorting meer worden gegeven op de premie van de basisverzekering.

Heeft de acceptatieplicht invloed op het eigen risico?

Nee. De acceptatieplicht en het eigen risico zijn verschillende onderdelen van de zorgverzekering.

Voor verzekerden van 18 jaar en ouder geldt bij de basisverzekering het wettelijk verplichte eigen risico voor zorg waarop het eigen risico van toepassing is. Je kunt daarnaast onder voorwaarden kiezen voor een vrijwillig hoger eigen risico in ruil voor korting op de premie.

Meer hierover lees je bij het eigen risico in de zorgverzekering.

Waarom bestaat de acceptatieplicht?

Zonder acceptatieplicht zouden verzekeraars er financieel belang bij kunnen hebben om vooral mensen met weinig verwachte zorgkosten te verzekeren. Mensen die ziek zijn of veel zorg nodig hebben zouden dan moeilijker een betaalbare basisverzekering kunnen krijgen.

De acceptatieplicht voorkomt deze vorm van risicoselectie bij de basisverzekering. Zorgverzekeraars concurreren wel met elkaar op onder meer premie, polisvoorwaarden, dienstverlening en afspraken met zorgverleners.

Kun je dus altijd overstappen met een medische aandoening?

Een medische aandoening vormt op zichzelf geen reden voor een zorgverzekeraar om je voor een nieuwe basisverzekering te weigeren. Dat maakt het mogelijk om ook met een chronische ziekte of intensief zorggebruik van basisverzekering te veranderen.

Heb je daarnaast een aanvullende verzekering, controleer dan afzonderlijk of de nieuwe verzekeraar je voor die aanvullende verzekering accepteert en welke voorwaarden daarbij gelden.

Meer algemene uitleg vind je op onze pagina met basisinformatie over zorgverzekeringen.